پيامدهاى رحلت پيامبر اكرم (ص) در نگاه شاهد آن ايام2

 

عنوان : پيامدهاى رحلت پيامبر اكرم (ص) در نگاه شاهد آن ايام2

منبع : پايگاه تبيان

http://Sacredzigoorat.persianblog.ir

   

 

 

 

حضرت در جاى ديگرى از همين خطبه، با كنايه زيبايى به اين نفاق افكنى پرداخته است و فرموده است:
    
    « تشربون حسوا فى ارتغاء و تمشون لاهله و ولده فى الخمر والضراء و نصبر منكم على مثل حز المدى، و وخز السنان فى الحبشاء (29) ؛ شير را اندك اندك با آب ممزوج نموديد و به بهانه اين كه آب مى‏نوشيد، شير را خورديد. كنايه از نفاق است كه تظاهر به عملى مى‏شود كه در واقع خلاف آن است (30) و براى نابودى اهل بيت او در پشت تپه‏ها و درختان كمين كرديد . و ما بر اين رفتار شما كه مانند بريدن كارد و فرو بردن نيزه در شكم، دردآور و كشنده است صبر مى‏كنيم .»
    
    6 . دين و معنويت كم رنگ شد .
    
    « و سمل جلباب الدين.‏» (31)
    
    «جلباب‏» چادر يا عبايى كه بدن انسان را مى‏پوشاند، حضرت زهرا (س) تعبير به جلباب دين فرموده . چون دين نيز تمام زواياى زندگى فردى و اجتماعى انسان را در بر مى‏گيرد، همانگونه كه چادر و عباء تمام بدن انسان را در بر مى‏گيرد. (32)
    
    و در عبارتى ديگر فرموده‏اند: «... اطفاء انوار الدين الجلى و اهمال سنن النبى الصفى (33) ؛ به خاموش كردن انوار درخشان دين و بى‏اهميت كردن و مهمل گذاردن سنت‏هاى پيامبر برگزيده خدا همت گمارديد.»
    
    7 . مردم دچار بى‏تفاوتى شدند .
    
    حضرت خطاب به انصار كه با جان و مال پيامبر را كمك كرده بودند چنين فرمودند:
    
    « يا معاشر الفتية و اعضاء الملة، و حضنة الاسلام ما هذه الغميزة في حقي و السنة عن ظلامتى (34) ؛ اى گروه جوانمرد، اى بازوان ملت و ياوران اسلام، اين غفلت و سستى و ضعف شما در حق من و تغافل و بى‏تفاوتى و خواب آلودگى درمورد دادخواهى من، چيست؟»
    
    8 . مردم پيمان شكنى كردند .
    
    فرمودند:« فانى حرتم بعد البيان و اسررتم بعد الاعلان و نكصتم بعد الاقدام (35) ؛ پس چرا بعد از بيان حق حيران و سرگردانيد، و بعد از آشكار كردن عقيده پنهان كارى مى‏كنيد و بعد از آن پيشگامى و روى آوردن به عقب برگشته پشت نموده‏ايد.»
    
    حضرت زهرا سلام الله عليها، در اين فراز به حادثه غدير اشاره مى‏كند كه پيامبر اكرم (ص) آن را براى مردم بيان فرمود و به آنها اعلام كرد و آنان نيز با على (ع) بيعت كردند . اما اكنون بيعت‏ خود را شكستند .
    
    9 . مردم دچار وسوسه‏هاى شيطانى شدند .
    
    « تستجيبون لهتاف الشيطان الغوى (36) ؛ به شيطان گمراه كننده پاسخ مثبت داديد.»
    
    و در جاى ديگر از خطبه فرموده‏اند:« اطلع الشيطان راسه من مغزره هاتفا بكم فالفاكم لدعوته مستجيبين (37) ؛ شيطان سر خود را از مخفي گاه به در آورد. شما را فراخواند، ديد كه پاسخگوى دعوت باطل او هستيد... .»
    
    «مغزر» يعنى مخفى گاه . در اينجا شيطان به سنگ پشت و خارپشت تشبيه شده است. چون آن هم وقتى دشمن را مى‏بيند، سرش را در لاك خود فرو مى‏برد. اما وقتى كه محيط را بدون خطر احساس كرد، سر خود را بيرون مى‏آورد. شيطان نيز تا وقتى كه پيامبراكرم (ص) زنده بودند، سرش را در لاك خود فرو برده بود و جرات نمى‏كرد خود را نشان دهد . ولى بعد از آن سرش را بيرون آورد و به تحريك مردم پرداخت. (38)
    
    10. شتاب در شنيدن حرف هاى بيهوده و بى‏اساس .
    
    « معاشرالناس المسرعة الى قيل الباطل المغضية على الفعل القبيح الخاسر (39) ؛ اى گروه مردم كه به سوى شنيدن حرف هاى بيهوده شتاب مى‏كنيد، و كردار زشت زيانبار را ناديده مى‏گيريد.»
    
    11. نطفه مظاهر فساد روئيدن گرفت .
    
    در پايان خطبه عيادت خطاب به زنان مهاجر و انصار فرمود:
    
    « اما لعمري لقد لقحت فنظرة ريثما تنتج ثم احتلبوا مل‏ء القعب دما عبيطا و ذعافا مبيدا(40) ؛ به جان خودم سوگند نطفه فساد بسته شد، بايد انتظار كشيد تا كى مرض فساد پيكر جامعه اسلامى را از پاى درآورد كه پس از اين از پستان شتر به جاى شير خون بدوشيد و زهرى كه به سرعت هلاك كننده است .
    
    12. فرصت طلبان به سر كار آمدند .
    
    حضرت سلام الله عليها در فرازهايى از خطبه فدكيه به گروه هاى فرصت طلب كه منتظر بودند تا بعد از رحلت پيامبر از موقعيت ‏بهره برند پرداخته است . و ويژگى‏هاى آنها را نيز بيان فرموده است .
    
    
    
    گروه هاى فرصت طلب
    
    الف: گمراهان ساكت و منتظر .
    
    « نطق كاظم الغاوين (41) ؛ گمراهان خاموش به سخن درآمدند.»
    
    اينان كه در حيات پيامبر جرات حرف زدن هم نداشتند با رحلت ايشان وارد ميدان شدند . كسانى مانند ابوسفيان را مى‏توان جزو اين گروه نام برد.
    
    ب: فرومايگان بى‏ نام و نشان .
    
    « و نبغ خامل الاقلين (42) ؛ آدم هاى پست و بى‏ارزش با قدر و منزلت ‏شدند .»
    
    كسانى كه نه از سابقه در دين و نه فداكارى در جنگ‏هاى پيامبر برخوردار بودند . به بهانه ترس از فتنه در حالى كه بدن پيامبر بر زمين بود در تعيين خليفه پيامبر مردم را تحريص مى‏كردند .
    
    ج . شجاعان و دلاور مردان از اهل باطل .
    
    « و هدر فنيق المبطلين (43) ؛ شتر اهل باطل بانگ برآورد و در ميدان‏هاى شما به جولان درآمد.»
    
    
    
    ويژگى‏هاى فرصت ‏طلبان
    
    حضرت در جاى ديگرى از همين خطبه ويژگى‏هاى آنان را چنين بيان مى‏كند .
    
    1 . در ظاهر ساكت و آرام بودند،" وادعون" فروگذاران .
    
    2. اهل خوشگذرانى بودند، " فاكهون" .
    
    3. راحت طلب و رفاه زده بودند، " انتم في رفاهية من العيش" .
    
    4. منتظر پيش آمد حوادث براى پيامبر و اهل بيت ‏بودند، " تتربصون بنا الدوائر" .
    
    5 . اخبار و رويدادها را دنبال مى‏كردند، " تتولفون الاخبار" .
    
    6 . در جنگ‏ها عقب نشينى و يا فرار مى‏كردند، " تنكصون عند النزال و تفرون من القتال‏." (44)
    
    مى‏توان با مطالعه تاريخ به عنوان نمونه ملاحظه كرد كه در جنگ احد چه كسانى عقب نشينى كردند و يا فرار كردند و چه كسانى تا آخرين لحظات در كنار پيامبر اكرم (ص) باقى بودند . (45)
    
    هر چند ممكن است ‏با قدرى دقت و تامل موارد ديگرى از اين پيامدهاى تاسف بار را از بيانات حضرت زهرا (س) به دست آورد، اما در اين نوشتار به همين دوازده مورد اكتفا مى‏شود .
    
    متاسفانه جامعه امروز نيز با بعضى از اين پيامدها گريبان گير است . اميد است ‏با بهره ‏گيرى از اسلام ناب و مكتب اهل بيت عليهم السلام در پيرايش اين آفات كوشا باشيم .
    
    پى‏نوشت‏ها:
    
    1 . نهج البلاغه (صبحى صالح) خطبه ‏235 .
    
    2. همان، خ 197 .
    
    3 . همان، خ‏192، بندهاى 98 - 102 .
    
    4 . همان، نامه ‏9 .
    
    5 . همان، نامه‏ 36 .
    
    6 . نهج الحياة فرهنگ سخنان فاطمه عليهاالسلام، 138، حديث 59 .
    
    7 . حجرات (49) آيه‏14 .
    
    8 . نهج البلاغه، نامه ‏62 .
    
    9 . بحارالانوار، ج‏43، ص‏23، حديث‏17 .
    
    10 . الاحتجاج، (اسوه) ج‏1، ص‏282 .
    
    11 . همان، 270 .
    
    12 . همان، 277 .
    
    13 . الغدير (دارالكتب آخوندى) ج‏2، ص‏312 .
    
    14 . اين خطبه در منابع متعددى آمده است . از جمله: الاحتجاج طبرسى (چاپ اسوه) ج‏1، شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد معتزلى، ج‏16، ص‏211 به بعد . و در كتاب هاى مستقلى نيز ترجمه و شرح آن نوشته شده است از جمله: درس هايى از خطبه حضرت زهرا، حسينعلى منتظرى . شرح خطبه حضرت زهرا در دو جلد . عزالدين حسينى زنجانى، قطره‏اى از دريا . على ربانى گلپايگانى .
    
    15 . ر . ك به الاحتجاج، ج‏1، بحارالانوار، ج‏43، ص‏158 به بعد .
    
    16 . الاحتجاج، ج‏1، ص‏270 .
    
    17 . همان، ص‏287 .
    
    18 . همان، ص‏270 .
    
    19 . انبياء، 30 .
    
    20 . الاحتجاج، ج‏1، ص‏270 .
    
    21 . همان .
    
    22 . درباره سقيفه از جمله ر . ك به شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج‏2، ص‏20 - 60 و ج‏6، صص 5 - 50 .
    
    23 . نهج البلاغه، نامه‏62 .
    
    24 . الارشاد شيخ مفيد، ترجمه آقاى رسولى محلاتى چاپ دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ج‏1، ص‏250 .
    
    25 . نهج الحياة فرهنگ سخنان فاطمه سلام الله عليها، 147 .
    
    26 . همان، 250 .
    
    27 . امام على، عبدالفتاح عبدالمقصود، (ترجمه به فارسى) ج‏1، ص‏328 .
    
    28 . الاحتجاج، ج‏1، صص‏263 و 264 .
    
    29 . همان، 266 .
    
    30 . ر . ك به قطره‏اى از دريا، شرح خطبه حضرت زهرا، 126 .
    
    31 . الاحتجاج، ج‏1، ص‏264 .
    
    32 . درس هايى از خطبه حضرت زهرا، ص 118 .
    
    33 . الاحتجاج، ج‏1، ص‏266 .
    
    34 . همان، 269 .
    
    35 . همان، 272 .
    
    36 . همان 266 .
    
    37 . همان 264 .
    
    38 . درس هايى از خطبه حضرت زهرا، ص120 .
    
    39 . الاحتجاج، ج‏1، ص‏278 .
    
    40 . همان، ص 290 .
    
    41 . همان، ص 264 .
    
    42 . همان .
    
    43 . همان .
    
    44 . همان، ص 263 .
    
    45 . ر . ك شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج‏15، صص‏20 - 25 .

    
    × . در ترجمه عبارات: بيشترين استفاده از ترجمه نهج البلاغه و نهج الحياة آقاى محمد دشتى شده است

  
نویسنده : جواد اکبری ; ساعت ۱۱:۱٢ ‎ق.ظ روز شنبه ٢٠ آبان ،۱۳۸٥