روايات‌ پيامبر صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم در لزوم‌ تشيّع‌۱

  

عنوان :         روايات‌ پيامبر صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم در لزوم‌ تشيّع‌۱

                 

منبع :           پايگاه علوم و معارف اسلام

http://Sacredzigoorat.persianblog.ir 

 

 ابن‌ أثير روايت‌ مي‌كند كه‌: و در حديث‌ علي‌ عليه‌السّلام آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم به‌ او فرمود: سَتَقْدَمُ عَلَي‌ اللهِ أنْتَ وَ شِيعَتُكَ رَاضِينَ مَرْضِيِّينَ، وَ يَقْدَمُ عَلَيْهِ عَدُوُّكَ غِضَاباً مُقْمَحِينَ! ثُمَّ جَمَعَ يَدَهُ إلَي‌ عُنُقِهِ يُرِيهِمْ كَيْفَ الاءقْمَاحُ؟!
    «اي‌ علي‌! تو و شيعيانت‌ وارد بر خدا خواهيد شد، در حالي‌ كه‌ هم‌ خودتان‌ خشنود و راضي‌ مي‌باشيد، و هم‌ خدا و مَلا أعلي‌ از شما خشنود و راضي‌ مي‌باشند. و دشمن‌ تو وارد مي‌شود بر خدا در حالي‌ كه‌ خشم‌ آلود، چشم‌ فرو هشته‌، و سر به‌ بالا كشيده‌ مي‌باشند. سپس‌ رسول‌خدا دست‌ خود را به‌ گردنش‌ جمع‌ كرد تا به‌ ايشان‌ كيفيّت‌ إقْمَاح‌ را نشان‌ دهد.»


     سپس‌ مي‌گويد: أقْمَحَهُ الْغُلُّ: إذَا تَرَكَ رَأسَهُ مَرْفُوعاً مِنْ ضِيقِهِ. وَ مِنْهُ قَوْلُهُ تَعَالَي‌: إنَّا جَعَلْنَا فِي‌ أعْنَاقِهِمْ أغْلاَلاً فَهِيَ إلَي‌ الاْذْقَانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ. [81]،[82]
     «معني‌ اينكه‌ مي‌گوئيم‌: غُلّ او را إقْماح‌ كرد، آن‌ است‌ كه‌ طوري‌ غُلّ بر او زده‌ شده‌ است‌ كه‌ از تنگي‌ آن‌ سر او را به‌ بالا كشيده‌ است‌. و از همين‌ قبيل‌ است‌ گفتار خداوند تعالي‌: حَقّاً ما بر گردنهايشان‌ غُلّهائي‌ قرار مي‌دهيم‌ تا آن‌ غُلّها به‌ چانه‌هايشان‌ برسد، و بنابراين‌ ايشان‌ چشم‌ فروهشتگان‌ و سر به‌ بالا كشيدگان‌ مي‌باشند.»


     و در «غاية‌ المرام‌» از ابن‌مَغازلي‌ با سند خود از أنس‌ بن‌ مالك‌ روايت‌ مي‌كند كه‌ گفت‌: رسول‌ خدا صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم فرمود: يَدْخُلُ مِنْ اُمَّتِي‌ الْجَنَّةَ سَبْعُونَ ألْفاً[83] لاَ حِسَابَ عَلَيْهِمْ. ثُمَّ الْتَفَتَ إلَي‌ عَلِيٍّ عليه‌السّلام فَقَالَ: هُمْ شِيعَتُكَ وَ أنْتَ إمَامُهُمْ[84].
    «از امَّت‌ من‌ هفتاد هزار نفر بدون‌ حساب‌ داخل‌ بهشت‌ مي‌گردند. پس‌ از آن‌ پيامبر رو به‌ علي‌ عليه‌السّلام نموده‌ و گفت‌: ايشان‌ شيعيان‌ تو هستند، و تو امامشان‌ مي‌باشي‌!»


     و أيضاً در «غاية‌المرام‌» با سند خود از كثير بن‌ زيد روايت‌ مي‌كند كه‌ گفت‌: أعْمَش‌ داخل‌ بر منصور دوانيقي‌ شد، و او در جاي‌ خود براي‌ أداء مظالم‌ مردم‌ نشسته‌ بود. چون‌ نگاه‌ منصور به‌ او افتاد، گفت‌: اي‌ سليمان‌! بالا بنشين‌! أعْمَش‌ گفت‌: من‌ بالا هستم‌ هر كجا بنشينم‌! تا آنكه‌ در ضمن‌ گفتارش‌ گفت‌:
     حديث‌ كرد براي‌ من‌ رسول‌ اكرم‌ صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم: قَالَ: أتَانِي‌ جَبْرَئيلُ عليه‌السّلام آنِفاً، فَقَالَ: تَخْتَمُّوا بِالْعَقِيقِ فَإنَّهُ أوَّلُ حَجَرٍ شَهِدَ لِلّهِ بِالْوَحْدَانِيَّةِ، وَ لِي‌ بِالنُّبُوَّةِ، و لِعَلِيٍّ بِالْوَصِيَّةِ، و لِوُلْدِهِ بِالاءمَامَةِ، وَ لِشِيعَتِهِ بِالْجَنَّةِ.[85]
    «فرمود: در همين‌ زمان‌ قريب‌، جبرائيل‌ عليه‌السّلام نزد من‌ آمد و گفت‌: شما نگين‌ انگشتري‌ خود را عقيق‌ كنيد! زيرا آن‌ اوَّلين‌ سنگي‌ است‌ كه‌ براي‌ خدا به‌ وحدانيّت‌، و براي‌ من‌ به‌ نبوّت‌، و براي‌ علي‌ به‌ وصيّت‌، و براي‌ أولادش‌ به‌ امامت‌، و براي‌ شيعيانش‌ به‌ بهشت‌ گواهي‌ داده‌ است‌!»


     و از اين‌ احاديث‌ و مشابه‌ آن‌ كه‌ بسيار است‌ استفاده‌ مي‌شود كه‌: خود صاحب‌ شريعت‌ كلمة‌ شيعه‌ را دربارة‌ مواليان‌ و پيروان‌ عترت‌ او و آل‌ او استعمال‌ كرده‌ است‌. از آن‌ روز چون‌ اين‌ لفظ‌ را به‌ كار مي‌بردند معني‌ مُواليان‌ اميرالمومنين‌ و فرزندانش‌: به‌ ذهن‌ مي‌آمده‌ است‌.
     دعوت‌ به‌ تشيّع‌ حضرت‌ ابوالحسن‌ عليه‌السّلام دوش‌ به‌ دوش‌ با دعوت‌ به‌ رسالت‌ پيغمبر، و مقرون‌ با شهادتين‌ بوده‌ است‌. و از همين‌ جاست‌ كه‌ أبوذرِّ غِفاري‌ كه‌ چهارمين‌ و يا ششمين‌[86] مسلمان‌ مي‌باشد، شيعة‌ علي‌ به‌ حساب‌ مي‌آيد.
    

    
    گفتار محمد كرد علي‌ در وجود شيعه‌ در زمان‌ پيامبر صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم
   

  محمد كُرْدْعلي‌ در كتاب‌ خود (خِطَطُ الشَّام‌ ج‌ 5، ص‌ 251 تا ص‌ 256) ما را از رنج‌ و تعب‌ استدلال‌ بر اين‌ مهم‌ و مقصود، كفايت‌ نموده‌ است‌.
     او مي‌گويد: در عصر رسول‌ خدا 6 جماعتي‌ از صحابه‌ به‌ موالات‌ علي‌ شناخته‌ شده‌ بودند، مانند سلمان‌ فارسي‌ گويندة‌ اين‌ سخن‌: بَايَعْنَا رَسُولَ اللهِ عَلَي‌ النُّصْحِ لِلْمُسْلِمِينَ وَ الاِئْتِمَامِ بِعَلِيِّ بْنِ أبِيطَالِبٍ وَ الْمُوَالاَةِ لَهُ.


    «ما با رسول‌ خدا صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم بيعت‌ كرديم‌ به‌ شرط‌ آنكه‌ نصيحت‌ و خيرخواهي‌ در امر مسلمين‌، و اقتدا به‌ علي‌ بن‌ ابيطالب‌، و موالات‌ وي‌ را مراعات‌ نمائيم‌!»
     و مثل‌ أبوسعيد خُدري‌ گويندة‌ اين‌ سخن‌: اُمِرَالنَّاسُ بِخَمْسٍ، فَعَمِلُوا بِأرْبَعٍ وَ تَرَكُوا وَاحِدَةً. وَ لَمَّا سُئِلَ عَنِ الاْرْبَعِ قَالَ: الصَّلَوةُ وَ الزَّكَوةُ وَ صَوْمُ شَهْرِ رَمَضَانَ وَ الْحَجُّ.
    قِيلَ: فَمَا الْوَاحِدَةُ الَّتِي‌ تَرَكُوهَا؟! قَالَ: وِلاَيَةُ عَلِيِّ بْنِ أبِيطَالِبٍ!
    قِيلَ لَهُ: وَ إنَّهَا لَمَفْرُوضَةٌ مَعَهُنَّ؟! قَالَ: نَعَمْ! هِيَ مَفْرُوضَةٌ مَعَهُنَّ.
    «مردم‌ را به‌ پنج‌ چيز امر كرده‌اند تا بجا بياورند. آنان‌ چهارتاي‌ از آن‌ را بجاي‌ آوردند و يكي‌ را ترك‌ نمودند. و چون‌ از وي‌ پرسيده‌ شد كه‌: آن‌ چهار كدام‌ است‌؟! گفت‌: نماز و زكوة‌ و روزة‌ ماه‌ رمضان‌ و حج‌! گفته‌ شد: آن‌ يك‌ امر كه‌ آن‌ را ترك‌ نموده‌اند كدام‌ است‌؟! گفت‌: ولايت‌ علي‌ بن‌ أبيطالب‌. به‌ او گفته‌ شد: آيا اين‌ هم‌ با آنها واجب‌ است‌؟! گفت‌: آري‌! اين‌ هم‌ با آنها واجب‌ مي‌باشد!»

http://Sacredzigoorat.persianblog.ir 

     و مثل‌ أبوذرّ غفاري‌، و عمّار بن‌ ياسر، و حُذَيفة‌ بن‌ اليَمَان‌، و ذِي‌الشَّهادتين‌: خُزَيْمة‌ بن‌ ثابِت‌، و أبو أيُّوب‌ انصاري‌، و خالد بن‌ سعيد بن‌ العاص‌، و قَيْس‌ بن‌ سعدبن‌ عُبَاده‌.
     و اما آنچه‌ را كه‌ بعضي‌ از نويسندگان‌ قائل‌ شده‌اند كه‌: مذهب‌ تشيّع‌ از بدعتهاي‌ عبدالله‌ بن‌ سبا معروف‌ به‌ ابن‌ سَوْدَاء مي‌باشد اين‌ سخني‌ است‌ غلط‌، و ناشي‌ از قلّت‌ معرفت‌ به‌ حقيقت‌ مذهبشان‌.
     كسي‌ كه‌ بر موقعيّت‌ اين‌ مرد نزد شيعه‌ آگاه‌ باشد، و برائتشان‌ را از او، و از أقوال‌ او و اعمال‌ او بداند، و بر طَعن‌ و دقِّ علمائشان‌ بدون‌ هيچ‌ خلافي‌ بر او مطّلع‌ گردد، مقدار درستي‌ و نادرستي‌ اين‌ سخن‌ را درمي‌يابد.
     بدون‌ هيچ‌ شكّ و ترديد، اوَّلين‌ ظهور شيعه‌ در حجاز: بلد تشيّع‌ بوده‌ است‌ و در دمشق‌ هم‌ عهد تشيّع‌ به‌ قرن‌ اوّل‌ از هجرت‌ بازگشت‌ مي‌كند.
     محمد كردعلي‌ نه‌ شيعه‌ است‌، و نه‌ از ياران‌ و أنصار شيعه‌، جز آنكه‌ ديده‌ است‌: از امانت‌ مي‌باشد كه‌ اين‌ حقيقت‌ را روشن‌ و بدون‌ شوب‌ آن‌ به‌ غرض‌ و بدون‌ آنكه‌ به‌ گرايشهاي‌ مذهبي‌ كه‌ حقًّا حق‌ را ضايع‌ و چهرة‌ حقيقت‌ را مُشَوَّه‌ مي‌دارد، اتّكاء و اعتماد كند بيان‌ كند و اظهار نمايد.
     بنابراين‌ كردعلي‌ با اين‌ سخن‌ مختصر و استدلالش‌ بر نبوغ‌ تشيّع‌ در عص صاحب‌ شريعت‌، ما را بي‌نياز مي‌كند تا براي‌ اين‌ امر دليلي‌ را اقامه‌ بنمائيم‌![87]


 
     سير علوم‌ و تاريخ‌ شيعه‌ در عصر رسول‌ خدا صلي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم
     از جميع‌ مطالب‌ گذشته‌ از آيات‌ قرآنيّه‌، و حديث‌ غدير، و حديث‌ ثَقَلَيْن‌، و حديث‌ عَشيره‌، و حديث‌ طَيْر مَشْوي‌، و قبول‌ اسلام‌ به‌ شرط‌ قبول‌ ولايت‌ و امثالها مُبَيَّن‌ گرديد كه‌: در زمان‌ رسول‌ الله‌ خود آنحضرت‌ امَّت‌ را به‌ پيروي‌ و تبعيّت‌ اميرالمومنين‌ عليه‌السّلام فرا مي‌خوانده‌ است‌، و تشيّع‌ نسبت‌ به‌ او در همان‌ عصر بوده‌ است‌. و در آن‌ عصر هم‌ مرداني‌ از صحابة‌ عليم‌ و فهيم‌ و حكيم‌ از او تبعيّت‌ نموده‌، و او را به‌ ولايت‌ قبول‌ كرده‌، و از آن‌ روز به‌ شيعيان‌ وي‌ معروف‌ بوده‌اند. كتابت‌ و تدوين‌ و تصنيف‌ در عصر رسول‌ اكرم‌ توسّط‌ وجود اقدس‌ مولي‌ الموالي‌ و اين‌ طبقه‌ بخصوص‌ از شيعه‌ بوده‌ است‌.
     پس‌ از ارتحال‌ رسول‌ خدا، و وقوع‌ حوادث‌ ناگوار، و از ميان‌ برداشتن‌ و كنار زدن‌ مولي‌ الموالي‌، و اغتصاب‌ صريح‌ مقام‌ امامت‌، و خلافت‌، و امارت‌ امَّت‌، و منع‌ تدوين‌ و تصنيف‌ و بيان‌ اخبار و احاديث‌ و سنَّت‌ نبويّه‌ و تفسير و معني‌ آيات‌ مباركات‌ قرآنيّه‌ با شدّتي‌ هر چه‌ تمامتر و تحكّمي‌ هر چه‌ بيشتر، شيعه‌ و مولايشان‌ در انعزال‌ افتادند، و آنان‌ با گرمي‌ بازار و كرّ و فرّ جنگها و غارتها و كشور گشائيها و جلب‌ قلوب‌ عامّة‌ مردم‌ به‌ زخارف‌ و أمْتِعة‌ دنيويّه‌، و دادن‌ پستها و مقامات‌، حتّي‌ حاضر نمي‌شدند اميرالمومنين‌ عليه‌السّلام را به‌ عنوان‌ يك‌ عالم‌ أعلم‌ امّت‌ به‌ خود راه‌ دهند، و با وجودي‌ كه‌ خود بر أريكة‌ قدرت‌ سوار شده‌اند، تحت‌ نفوذ آراء و افكار و انديشه‌ها و رهبريهاي‌ او باشند.
     در بعضي‌ از موارد انگشت‌ شماري‌ كه‌ با آنحضرت‌ مشورت‌ كردند، نه‌ به‌ عنوان‌ لزوم‌ پيروي‌ جاهل‌ از عالم‌ بوده‌ است‌، بلكه‌ به‌ عنوان‌ استرشاد از رأي‌ او در مقام‌ استشاره‌ و مشورت‌ بوده‌ است‌.
     آنحضرت‌ هم‌ با وجود گسترش‌ علم‌ و درايت‌، طبعاً و عقلاً امكان‌ ندارد زير بار كوته‌ فهمي‌، و كوچك‌نگري‌ آنان‌ برود. لهذا بايد بيل‌ و كلنگ‌ دست‌ بگيرد، و مدّت‌ بيست‌ و پنج‌ سال‌ زراعت‌ كند، و نخلستان‌ ببار آورد، و قنات‌ جاري‌ كند. حالا تازه‌ ايشان‌ گله‌مندند كه‌: چرا علي‌ به‌ جنگ‌ نمي‌رود؟!
     چرا حاضر نمي‌شود ما بر سر او پرچم‌ نَبَرْدي‌ ببنديم‌، و او هم‌ مانند ساير سرلشگران‌ همچون‌ سعد وقّاص‌ و خالد بن‌ وليد برود و بكشد و بكوبد و فتح‌ كند، و مانند زمان‌ رسول‌ خدا به‌ زمين‌ مسلمين‌ توسعه‌ دهد؟! چرا علي‌ در مسافرت‌ ما به‌ شام‌ در ركاب‌ ما حاضر نشد بيايد؟!
    
     اُفٍّ لَكُمْ وَ لِمَا تَقُولُونَ وَ تَتَوَهَّمُونَ وَ مَا تَصِيرُونَ إلَيْهِ وَ تَزْعُمُونَ!!!
    آخر عقاب‌ بلند پرواز را چه‌ مناسبت‌ كه‌ تحت‌ فرمان‌ زاغ‌ و زغن‌ درآيد؟! حالا شما بال‌ و پرش‌ را شكسته‌ايد، ولي‌ بالاخره‌ او عقاب‌ است‌، نه‌ به‌ دنياي‌ شما نيازمند است‌ نه‌ به‌ امارت‌ بر شما!
     او عقاب‌ است‌، و شير بيشة‌ علم‌ و حلم‌ و فهم‌ و تمكين‌ است‌. چگونه‌ در تحت‌ فرمان‌ و زير امر و نهي‌ شما قرار گيرد؟!
     لهذا اميرالمومنين‌ - عليه‌ و علي‌ أولاده‌ و أبنائه‌ الطّيّبين‌ أفضل‌ السّلام‌ و الصّلوة‌ من‌ الْحَيِّ القَيُّوم‌ ربِّ العالمين‌ - مردم‌ چشم‌ تنگ‌ را به‌ حال‌ خود گذارد، و خود با شيعه‌اش‌، به‌ تفسير و تدوين‌ اشتغال‌ يافت‌ و سنَّت‌ رسول‌ الله‌ را براي‌ امَّت‌ و آيندگان‌ نوشت‌ و تدوين‌ فرمود.
     آنها هم‌ مَسْت‌ بادة‌ نَخْوَت‌ و غرور، به‌ ظاهري‌ از اسلام‌ قانع‌ گشتند، و خود را بر فراز ماه‌ و مهر پنداشتند. امَّا اين‌ كجا و آن‌ كجا؟!
     نه‌ هر كه‌ چهره‌ برافروخت‌ دلبري‌ داند نه‌ هر كه‌ آينه‌ سازد سكندري‌ داند
     نه‌ هر كه‌ طَرْف‌ كُلَه‌ كج‌ نهاد و تند نشست‌ كلاهداري‌ و آئين‌ سروري‌ داند
     هزار نكتة‌ باريكتر ز مو اينجاست ‌ نه‌ هر كه‌ سر بتراشد قلندري‌ داند
    تو بندگي‌ چو گدايان‌ به‌ شرط‌ مزد مكن‌ كه‌ خواجه‌ خود روش‌ بنده‌پروري‌ داند
     غلام‌ همَّت‌ آن‌ رِند عافيت‌ سوزم‌ كه‌ در گداصفتي‌ كيمياگري‌ داند
     وفا و عهد نكو باشد ار بياموزي‌ وگرنه‌ هر كه‌ تو بيني‌ ستمگري‌ داند
     به‌قدُّ وچهره‌، هرآنكس‌كه‌ شاه‌خوبان‌ شد جهان‌ بگيرد اگر دادگستري‌ داند
     به‌ قدر مردم‌ چشم‌ من‌ است‌ غوطة‌ خون‌ درين‌ محيط‌ نه‌ هر كس‌ شناوري‌ داند
     بباختم‌ دل‌ ديوانه‌ و ندانستم ‌ كه‌ آدمي‌ بچه‌اي‌ شيوة‌ پري‌ داند
     مدار نقطة‌ بينش‌ ز خال‌ توست‌ مرا كه‌ قدر گوهر يكدانه‌ گوهري‌ داند
     ز شعر دلكش‌ حافظ‌ كسي‌ بود آگاه ‌ كه‌ لطف‌ نكته‌ و سِرِّ سخنوري‌ داند[88]
    
  
    سير علوم‌ و تاريخ‌ شيعه‌ در عصر اميرالمومنين‌ عليه‌السّلام
     محقّق‌ خبير، عالم‌ متضلّع‌: شيخ‌ محمدحسين‌ مُظَفَّر گويد: اگر امر ولايت‌ پس‌ از پيغمبر براي‌ علي‌ - عليهما و آلهما السّلام‌ - بود، بعد از بيعت‌ غدير،[89] و بعد از آن‌ آيات‌ نازله‌، و روايات‌ وارده‌ در فضل‌ او، تمام‌ امّت‌ شيعة‌ علي‌ بودند.
     امَّا از آنجائي‌ كه‌ اموري‌ حائل‌ و حاجب‌ شد از آنكه‌ خلافت‌ به‌ او منتهي‌ گردد، و مردم‌ به‌ طور ناگهاني‌ و مُفاجات‌ با امري‌ كه‌ گمان‌ نداشتند مواجه‌ گرديدند، و امر ولايت‌ و حكومت‌ بريده‌ نشد و فَيْصَله‌ نيافت‌ مگر اينكه‌ أبوبكر خليفه‌ گشت‌، چگونه‌ از مردمي‌ كه‌ پيوسته‌ تابع‌ و پيرو سلطان‌ هستند انتظار مي‌رود كه‌ بر تشيّع‌ و وَلاءِ اهل‌ البيت‌ باقي‌ بمانند؟! بلي‌ مگر افرادي‌ قليل‌ و انگشت‌ شمار كه‌ آن‌ زلزله‌هاي‌ ناگهاني‌ ثبات‌ و بقائشان‌ را بر ولاء و امامت‌ تغيير نداد.
     بناءً عليهذا تشيّع‌ سر در گريبان‌ خود فرو برد و در لانه‌ و آشيانة‌ خود خزيد به‌ تبعيّت‌ سر در گريبان‌ خود فرو بردن‌ و در لانه‌ و آشيانة‌ خود خزيدن‌ أبوالحسن‌ عليه‌السّلام در خانه‌اش‌ و بيتش‌. و از آن‌ پس‌ انتشار تشيّع‌ در بلاد عريضه‌ و شهرهاي‌ گسترده‌ نبود مگر مانند حركت‌ مورچه‌ بر روي‌ سنگ‌ بدون‌ حس‌ و صدا و حركت‌.
     بنابراين‌، هيچ‌ شهري‌ و بلده‌اي‌ نماند مگر آنكه‌ تشيّع‌ به‌ طور آرام‌ و بدون‌ سر و صدا در آن‌ وارد و جايگزين‌ شد.
     شيعه‌ خلافت‌ إلهيّه‌ را براي‌ غير علي‌ و فرزندانش‌: اعتقاد ندارد. و از اين‌ جهت‌ است‌ كه‌ سلطات‌ و قدرتها إجازة‌ گسترش‌ و انتشارش‌ را نمي‌دهند، و اجازة‌ استنشاق‌ آن‌ نسيم‌ جان‌ پرور و هواي‌ دل‌ انگيز را نمي‌دهند، و تا جائي‌ كه‌ بتوانند و در حيطة‌ قدرتشان‌ باشد تشيّع‌ را خفه‌ مي‌سازند. چرا كه‌ به‌ واسطة‌ ظهور و قوّت‌ آن‌، نگراني‌ بر تختهاي‌ حكومت‌ خود دارند.
     در عصر عثمان‌ و بني‌اميّه‌ چون‌ به‌ دنيا مشغول‌ شدند، طبعاً اين‌ اشتغال‌ حائلي‌ شد تا نتوانند از ظهور تشيّع‌ جلوگيري‌ كنند. در اين‌ حال‌ أنصار و ياران‌ حضرت‌ امير عليه‌السّلام گشايش‌ و فسحتي‌ يافتند تا مردم‌ را به‌ او فرا خوانند، و داستان‌ يوم‌ غدير و فضائل‌ مرتضي‌ و اهل‌ بيت‌ نبوّت‌: را تذكّر دهند. زمينه‌ هم‌ مساعد بود، چون‌ قلوب‌ مردم‌ از حِقد و كينه‌اي‌ كه‌ به‌ عثمان‌ و دار و دسته‌اش‌، به‌ واسطة‌ اختصاص‌ دادن‌ غنائم‌ را به‌ خويشتن‌، و امارت‌ دادن‌ اقوام‌ خود كه‌ بني‌ اميّه‌ بودند، و تقسيم‌ و تقطيع‌ ضِياع‌ و عقارات‌ و زمينها را بدانها، و سپردن‌ خمس‌ و صفايا و برگزيده‌هاي‌ غنائم‌ را بديشان‌، پيدا كرده‌ بودند مملوّ بود.
     آن‌ وقت‌، هنگامي‌ بود كه‌ به‌ أمثال‌ أبوذرسلام‌الله‌عليه اين‌ فرصت‌ و منزلت‌ را مي‌داد كه‌ مردم‌ را به‌ ولاءِ مُرْتَضي‌علي‌ عَلَناً دعوت‌ كند و گرداگرد خانه‌هاي‌ مدينه‌ بگردد و فرياد برآورد:
     أدِّبُوا أوْلاَدَكُمْ عَلَي‌ حُبِّ عَلِيِّ بْنِ أبِيطَالِبٍ! وَ مَنْ أبَي‌ فَانْظُرُوا فِي‌ شَأنِ اُمِّهِ!
    «فرزندانتان‌ را براساس‌ محبّت‌ علي‌ بن‌ ابيطالب‌ تأديب‌ كنيد. و كسي‌ كه‌ امتناع‌ و إبا ورزد، پس‌ بنگريد در احوال‌ مادرش‌!» كه‌ آن‌ طفل‌ را از زنا زائيده‌ است‌، و حلال‌زاده‌ إباء از حبّ علي‌ مرتضي‌ ندارد.
     و بر نَهْج‌ و مِنْوال‌ أبوذر، جابر بن‌ عبدالله‌ أنصاري‌ عمل‌ مي‌نمود و دعوت‌ مي‌كرد. آن‌ وقت‌، هنگامي‌ بود كه‌ ابوذرّ و غير او استطاعت‌ و توان‌ انكار مُنْكَر، و نهي‌ از فساد در زمين‌ را داشتند. و همين‌ نهي‌ از منكر و جلوگيري‌ از فساد وي‌ باعث‌ شد كه‌ او را به‌ شام‌ تبعيد كنند. امَّا أبوذر در شام‌ هم‌ بر همان‌ سيره‌ و منهج‌ خود باقي‌ بود، و وعد و وعيد او را از خِطِّه‌ و مرزش‌ باز نداشت‌، لهذا فرياد أبوذر در شام‌ أثر نيكوئي‌ به‌ جاي‌ گذاشت‌، و معاويه‌ ترسيد از آنكه‌ شام‌ را بر عليه‌ او واژگون‌ نمايد. و اگر أبوذر بر فريادش‌ ادامه‌ دهد تمام‌ آرزوها و آمالش‌ هَدَر رود. و لهذا او را بر روي‌ خَشِن‌ترين‌ مركبي‌ سوار، و با شتابي‌ هر چه‌ تمامتر به‌ مدينه‌ بازگردانيدند، با وجود آنكه‌ ابوذر پيرمردي‌ ضعيف‌ القُوَي‌ بود، و در اثر سرعت‌ سير، گوشتهاي‌ دو ران‌ وي‌ بريخت‌.
     عثمان‌ چون‌ حيله‌اي‌ را بر سكوت‌ او از تبعيد، يا وعده‌ به‌ مال‌، يا سركوبي‌ و سرزنش‌ دربارة‌ او مفيد نيافت‌، او را به‌ رَبَذَه‌ - خانه‌ و وطنش‌ قبل‌ از اسلام‌- تبعيد كرد تا از گرسنگي‌ بمرد[90].
     اَللهُ أكْبَرُ! ببين‌ گفتار حق‌ با انسان‌ چه‌ مي‌كند؟! و در پي‌ آمد و نتيجة‌ امر به‌ معروف‌ و نهي‌ از منكر چه‌ بر سرش‌ وارد مي‌سازد؟!
     شگفتي‌ نيست‌، زيرا كسي‌ كه‌ مي‌خواهد در راه‌ خدا از ملامت‌ هيچ‌ ملامت‌ كننده‌اي‌ نهراسد حتماً بايد خود را در برابر تحمّل‌ سختيها و مشكلات‌ و تنكيل‌ و تعذيب‌ آماده‌ سازد و توطين‌ نفس‌ بنمايد. و البتّه‌ اينها در راه‌ خدا و در برابر معاملة‌ با خود خدا قليل‌ مي‌باشد وَ ذَلِكَ فِي‌ ذَاتِ اللهِ قَلِيلٌ.


 

ادامه دارد...

 

جواد اكبري

 

  
نویسنده : جواد اکبری ; ساعت ۸:٤٤ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٥ آبان ،۱۳۸٥